BETA
Mądry przed szkodą

Niebezpieczna iluzja

Anna Kwiecień - Fundacja ZenDriving

Kierowcy, którzy wierzą, że posiadają kontrolę nad losowymi, niezależnymi od ich sprawności, zdarzeniami drogowymi, mają również tendencje do wrogich i agresywnych zachowań w stosunku do innych kierowców.

Generalnie ludzie mają tendencję przeceniania swojego wpływu na zdarzenia i dostrzegają związek między swoim działaniem a wynikiem działania, nawet jeśli ten związek jest nikły lub żaden, tak jak to ma miejsce w grach losowych lub wynika to z prawdopodobieństwa zdarzeń. 87% kierowców uznaje się za dobrych lub bardzo dobrych. Oznacza to, że większość kierowców uważa się za sprawniejszych w kierowaniu pojazdem niż jest przeciętny kierowca. Statystycznie nie jest to możliwe. Ta optymistyczna, choć iluzoryczna wizja siebie jest powszechna i dotyczy większości sfer życia. Od tego złudzenia nie byli wolni kierowcy, którzy w pewnym eksperymencie oszacowali, że istnieje mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku, jeśli sami będą prowadzić niż wtedy, gdy będą pasażerem.

Gniew, agresja na drodze i iluzja kontroli

Osoby, które doświadczają silnej iluzji kontroli jeżdżą szybciej, częściej siedzą komuś na ogonie i częściej prowadzą pod wpływem alkoholu lub narkotyków niż osoby o mniejszej skłonności do iluzji kontroli. Udowodniono również, że kierowcy, którzy przeceniają swój wpływ na sytuacje drogowe, reagują silnym gniewem w odpowiedzi na takie sytuacje jak: nieuprzejmość ze strony innych kierowców, zbyt wolna jazda, łamanie przepisów, wrogie gesty lub zatrzymanie przez policję, zachowują się wrogo w stosunku do innych kierowców. Odczuwać gniew to nie to samo, co agresywnie zachowywać się na drodze. Przykładami wrogiego zachowania są: negatywne myśli o innych kierowcach, narzekanie na innych kierowców, rzucanie groźnych spojrzeń innemu kierowcy, wrogie gesty, blokowanie osoby siedzącej na ogonie, jazda na ogonie, by zmusić innego kierowcę, by jechał szybciej lub zjechał z drogi, szybkie przejeżdżanie obok innego kierowcy lub warczenie silnikiem na wyraz protestu, uniemożliwienie wyprzedzania innemu kierowcy.

Antidotum na negatywne skutki błędów poznawczych może być konfrontacja kierowców z własnymi możliwościami lub trening odróżniania sytuacji podlegających kontroli od tych niepoddających się naszemu wpływowi.

Czekamy również na Wasze propozycje strategii rozbrajania iluzji kontroli.

Źródła:

  • Europejski Barometr Odpowiedzialnej jazdy (2014)
  • McKenna (1993). It won’t happen to me: Unrealistic optimism or illusion of control? British Journal of Psychology, 84,1, 39–50
  • Stephens, A.N., Ohtsuka, K. (2014). Cognitive biases in aggressive drivers: Does illusion of control drive us off the road? Personality and Individual Differences, 68,124–129

Anna Kwiecień - Fundacja ZenDriving
http://www.zendriving.pl

Doktor nauk humanistycznych, psycholog, wykładowca akademicki. Autorka programów szkoleniowych i trener w ramach unijnych systemowych projektów edukacyjnych dla nauczycieli, rodziców i młodzieży. Prowadzi zajęcia profilaktyczne w zakresie uzależnień behawioralnych. Koordynator merytoryczny w Fundacji ZenDriving. Współautorka programu szkoleniowego dotyczącego psychologicznych aspektów kierowania pojazdami.

    Ładowanie
    Uwaga Kierowcy