BETA
Mądry przed szkodą

Styl podejmowania decyzji a przyczyny wypadków drogowych

Anna Kwiecień - Fundacja ZenDriving
Styl podejmowania decyzji a przyczyny wypadków drogowych
5 (100%) 1 vote

Izraelscy naukowcy proponują: w prewencji wypadków warto brać pod uwagę fakt, że ludzie na co dzień podejmują decyzje w charakterystyczny dla siebie sposób, co przekłada się na ich sposób rozwiązywania problemów na drodze. Styl podejmowania decyzji determinuje zachowania na drodze, jest związany z częstością wypadków i rodzajem odniesionych urazów oraz z określonymi przyczynami wypadków.

Style podejmowania decyzji charakteryzuje się na dwóch głównych wymiarach: a) sposób korzystania z informacji oraz liczba generowanych rozwiązań sytuacji problemowej.

Sposób korzystania z informacji

Niektórzy ludzie potrzebują maksymalnie dużo informacji, aby podjąć decyzję. Systematycznie i skrupulatnie zbierają oraz analizują wszelkie dostępne dane, często wielokrotnie, aż znajdą najlepszą odpowiedź na stawiane pytanie. Konsekwencją działań według takiej strategii jest podjęcie racjonalnej i wyważonej decyzji. Decyzje tego typu wymagają czasu i energii. Inni ludzie natomiast, do podjęcia decyzji potrzebują jedynie kluczowych danych, które są satysfakcjonujące z punktu widzenia rozważanej opcji. Decyzję tą szybko wprowadzają w życie i testują ją w działaniu.

Liczba generowanych rozwiązań sytuacji problemowej

Jedna z metod rozwiązywania problemów polega na przyjęciu jednego punktu widzenia oraz na obraniu jednego kierunku działania i konsekwentnym trzymaniu się go. Osoba działająca według tej strategii wybiera oczywiste, narzucające się rozwiązanie. Druga strategia polega na tworzeniu wielu alternatywnych rozwiązań, generowaniu różnorodnych planów działania, na wypadek zmieniających się okoliczności.

4 style podejmowania decyzji

Dwa wymiary wchodzą w interakcję i tworzą czteropolową macierz na podstawie której wyróżniono 4 style podejmowania decyzji:

STYL ZDECYDOWANY (mało informacji, jeden kierunek działania),
STYL ELASTYCZNY (mało informacji, wiele opcji),
STYL UPORZĄDKOWANY (wiele informacji, jeden kierunek działania),
STYL INTEGRUJĄCY (wiele informacji, wiele opcji działania).

ZDECYDOWANY
Osoby preferujące ten styl podejmują szybkie decyzje, cenią swój czas, Jednocześnie trudno dostosowują się do nowych sytuacji, lubią sytuacje jednoznaczne, niełatwo zmieniają zdanie. Są to również osoby obowiązkowe, solidne, niezawodne, na których można polegać.
ELASTYCZNY
Osoby preferujące ten styl podejmują szybkie decyzje. Zmieniają strategie działania w zależności od wymagań sytuacji. Chronią własne interesy, często wbrew obowiązującym zasadom. Tworzą krótkoterminowe plany Decyzje podejmują na podstawie małej liczby danych. Charakteryzują się świetną intuicją, typ przedsiębiorcy, komunikatywny, mało skoncentrowany, nie można na nim polegać.
UPORZĄDKOWANY
Osoby preferujące ten styl nie spieszą się z wydawaniem opinii. Zamiast tego analizują mnóstwo informacji, oczekują od innych że będą podzielać jego opinię, przekonują  innych do swojego punktu widzenia. Mają tendencje do prowadzenia bezproduktywnych rozważań. Przykładają dużą wagę do jakości wykonania zadania, myślą logicznie, w sposób wyczerpujący temat.
INTEGRUJĄCY
Osoby preferujące ten styl na każdą sytuację patrzą z szerokiej perspektywy , biorą pod uwagę różne aspekty sytuacji, proponuje różne rozwiązania danej sytuacji. Podejmują różne kierunki działania. Nie przywiązują się do jednego pomysłu. Zanim dojdzie do ostatecznych wniosków z chęcią poznają odmienne punkty widzenia, również te które stoją w opozycji do własnego. W rezultacie bywają niezdecydowani, trudno podejmują ostateczne decyzje, nie przestrzegają umówionych terminów, wolno realizują zadania.

Osoby o elastycznym stylu podejmowania decyzji najczęściej ulegają wypadkom oraz odnoszą najwięcej urazów, zarówno tych drobnych, jak i poważnych. Na drugim miejscu, jeżeli chodzi o częstość wypadków oraz doznawane urazy, są osoby o uporządkowanym stylu podejmowania decyzji.

styl-podejmowania-decyzji

Styl podejmowania decyzji a przyczyny wypadków samochodowych

W tabeli zamieszczonej poniżej znajdują się czynniki, które są najmocniej skorelowane z występowaniem wypadków wśród kierowców o różnym stylu podejmowania decyzji. Zjechanie na lewy pas jest najważniejszą przyczyną wypadków wśród kierowców o zdecydowanym oraz uporządkowanym stylu podejmowania decyzji. Brak zapiętych pasów oraz nadmierna prędkość to przyczyny wypadków wśród kierowców o elastycznym stylu podejmowania decyzji, natomiast agresywna jazda to główna przyczyna wypadków wśród osób o stylu integrującym.

Zdecydowany Elastyczny Uporządkowany Integrujący
1. Zjechanie na lewy pas 1. Brak zapiętych pasów bezpieczeństwa 1. Zjechanie na lewy pas 1. Agresywna jazda
2. Agresywna jazda 2. Nadmierna prędkość 2. Przeładowanie samochodu 2. Zjechanie na lewy pas
3. Zbyt mała odległość od poprzedzającego samochodu 3. Przeładowanie samochodu 3. Agresywna jazda 3. Zła pogoda
4. Nadmierna prędkość 4. Agresywna jazda 4. Jazda pod wpływem środków odurzających 4. Usterka samochodu
Przyczyny wypadków analizowane w badaniu:
A.
Agresywna jazda, B. Brak zapiętych pasów bezpieczeństwa C. Nadmierna prędkość,
D. Korzystanie z telefonu komórkowego podczas jazdy, E. Prowadzenie pod wpływem alkoholu, F. Picie lub jedzenie w trakcie jazdy, G. Zbyt mała odległość od poprzedzającego samochodu, H. Jazda pod wpływem środków odurzających, I. Rozproszenie uwagi, J. Senność K. Zjechanie na lewy pas, L. Przeładowanie samochodu, M. Zła pogoda, N. Zbyt wąska droga, O. Zła nawierzchnia, P. Zła widoczność, R. Usterka samochodu

Źródło:

Azadeh, A., Zarrin, M., Hamid, M. (2016). A novel framework for improvement of road accidents considering decision-making styles of drivers in a large metropolitan area. Accident Analysis and Prevention. 87,17–33


Anna Kwiecień - Fundacja ZenDriving
http://www.zendriving.pl

Doktor nauk humanistycznych, psycholog, wykładowca akademicki. Autorka programów szkoleniowych i trener w ramach unijnych systemowych projektów edukacyjnych dla nauczycieli, rodziców i młodzieży. Prowadzi zajęcia profilaktyczne w zakresie uzależnień behawioralnych. Koordynator merytoryczny w Fundacji ZenDriving. Współautorka programu szkoleniowego dotyczącego psychologicznych aspektów kierowania pojazdami.

Ładowanie
Uwaga Kierowcy